SHOP   
languages languagesicone
site loader

కుసుమ హారతి

              పూలతో పూజించడం , ఆభినందనలు తెల్పడం , నివాళులు అర్పించడం  ప్రపంచానికి అలవాటైతే ,పూలనే పూజించడం తెలంగాణా ప్రజల ప్రత్యేకత.ప్రకృతి ఆరాధనే మనం జరుపుకునే బతుకమ్మ పండుగ.  ప్రకృతినుంచి సేకరించిన పూలను మళ్ళీ ఆ ప్రకృతికే సమర్పించడం  ఈ పండుగ అంతరార్థం.తొమ్మిది రోజుల జాతర.నేలకు దిగి వచ్చిన హరివిల్లు.

             బతుకమ్మ అంటే ఆటపాటలు ,నింగికెగసిన ఆనందోత్సాహాలు.ఎంగిలిపూల బతుకమ్మతో మొదలైన సంబరాలు పండుగ నాటికి అంబరాన్నంటుతాయి.

                 బతుకమ్మ పండుగ ఎన్నో కళల సమాహారం.బతుకమ్మను పేర్చడమే ఓ కళ .స్త్రీల సజనాత్మకతకు అందమైన చిరునామా. తంగేడు , గుమ్మడి , గునుగు , కట్ల ,  గన్నేరు ,బంతి , చామంతి , రుద్రాక్ష ,బీర   అన్నీ స్వదేశీ సంపదే . ప్రాంతీయ సువాసనలే. ఇవన్నింటితో గోపురంలా పేర్చిన బతుకమ్మ కు పైన పసుపుతో చేసిన గౌరీదేవి , పక్కల వెలిగించిన దీపం , సుగంధాలు వెదజల్లే అగరు వత్తుల ధూపం ఇదీ రూపం. తర్వాత  ఇంకేముందీ ఆటలు , పాటలు , పట్టుచీరల పరపరలు , చప్పట్లు , వెలిగిపోయే మొహాలు  ఇవన్నీ చూసి ఆనందించాల్సిందే .పాల్గొని జీవితాన్ని రసభరితం చేసుకోవాల్సిందే . అలా ఆడి , పాడి అలసిసొలసిన మనశ్శరీరాల సంతృప్తిని ఏ భావాలూ పూర్తిగా వెల్లడించలేవు.

                 ఈ పండుగ శరత్కాలంలో వస్తుంది.అప్పటికి వర్షాలు  వెనక్కు జారుకుంటే .నిర్మలఆకాశాలు  ఆరుబయటికి వచ్చి ఆనందించమంటాయి.     దసరా అంటేనే దేశమంతా దేవీపూజలు , రావణ దహనాలు , నవరాత్రుల సంరంభాలు ఇవన్నిటితోబాటు బతుకమ్మ వేడుకలు తెలంగాణా ప్రాంతానికే ఓ ప్రత్యేకతను తెచ్చిపెడతాయి.,

                     అయితే దసరా తెలంగాణాకు వచ్చేసరికి పూర్తిగా రూపం మార్చుకుని జానపద అందాల్ని సొంతం చేసుకుని , ప్రకృతి సంపదకు పట్టాభిషేకం చేస్తుంది.వినాయక చవితికు మూలికలే మహరాజులైనట్లు , బతుకమ్మలో పూలే మహరాణులు

 అసలు ఈ పండుగ  వయసుతో సంబంధం లేకుండా  కుల ,వర్గ , జాతి , ప్రాంతీయ బేధాలకు అతీతంగా అందరినీ కలుపుకుని హుషారెత్తిస్తుంది.

                     ఏముందీ నాలుగురకాల పూలను తెచ్చి అలా పళ్ళెంలో పెట్టేస్తే చాలనుకోకండి . అదో కళ . అనుభవం మీద అబ్బే పనితనం . నీళ్లల్లో వదిలినప్పుడు విచ్చిపోకూడదు . పళ్లెంలో పేర్చిన బతుకమ్మను జాగ్రత్తగా  కదిలిపోకుండా , విడిపోకుండా క్రింది పళ్ళెం ఒడుపుగా జరిపి నీల్లల్లోకి జారవిడుస్తారు .అలా నీళ్లల్లో సాగిపోతుంటే మొహాల్లో కనిపించే పట్టరాని సంతోషం చూసి తీరవలసిందే .

                   మా చిన్నప్పుడు వాకిట్లో కాస్సేపు , వీధి మధ్యలో ఇంకాస్సేపు , పుష్కరిణి దగ్గర  చాలాసేపు  ఆడి ,ఇంటికి తిరిగి వచ్చేవాళ్లం. అక్కడితో అయిపోయిందా  లేదుగా . తిరిగొచ్చాక విశాలంగా ఉన్న వీధిలో  లేదా ఎవరింట్లోనో కోలాటం వేసేవాళ్ళం.ఎవరూ నేర్పలేదు .చూసి నేర్చుకోవడమే.ఆట లేని బతుకమ్మ అసంపూర్ణమే.అన్నీ అజ్ఞాత కర్తృకాలే.పాడుతూ , చప్పట్లు కొడుతూ వలయాకారంగా తిరుగుతూంటే , ఆ ఊపులో కొందరు మరిన్ని చరణాలను ఆశువుగా అందుకుంటారు.అలా తలా ఓ చెయ్యిపడి పాట నవరసభరితమౌతుంది .

                 ఈ పాటలకు విషయమెక్కడిది కథలెవరివి అని అడక్కండి.నిత్యజీవిత అనుభవాలు , పెద్దల సూక్తులు , వారి కష్టాలు ,కన్నీళ్ళు , వేడుకలు , పండుగలు , నోములు , ఊహలు , కోరికలు ఒకటేమిటి జానపద జీవన సర్వస్వం వాటిలో అందంగా , హృద్యంగా దూరిపోతాయి.ప్రతిపాదం చివర సాధారణంగా ఉయ్యాల  , కోల్ కోల్ ,సందమామా వంటి ఊతపదాలు ఆడేవారికి , పాడేవారికేగాక చూసేవారికీ ఉత్సాహాన్నిస్తాయి.దారిన వెళ్తున్న వాళ్లనీ ఓ రెండు చుట్లు ఆడి వెళ్దాం అనుకునేలా చేస్తాయి.  చప్పట్లే వీటికి వాద్య సహకారం.తేలిక పదాలు , సులువైన వరుసలు,అందమైన ఊహలు ,విలువైన ,అపురూపమైన అచ్చ తెలుగు పదబంధాలు వీటికి చెరిగిపోని గుర్తులు .

              పండుగలు జనజీవితాల్లోకి చొచ్చుకొనిపోయి , నిత్యనూతనంగా మనసులను రంజింపజేస్తాయనడానికి ఇంతకంటె గొప్ప ఉదాహరణ ఇంకెక్కడుంది  అసలు బతుకమ్మ వేడుకలను కాస్త గమనించండి.ప్రాంతీయతా పొలిమేరలను దాటి ,భారతీయతకు సంకేతంలా కన్పించడం లేదూ.అందులో వాడే ప్రతి పూవుకూ ఓ ప్రత్యేక లక్షణముంది.దాన్ని కాపాడుకుంటూ ,పదిమందితో కలిసి ,ఒక్కటై నిలిచిపోవడం భిన్నత్వంలో ఏకత్వం అనే సంప్రదాయాన్ని గుర్తుచేయడం లేదూ.అంతేకాదు నా దృష్టిలో బతుకమ్మ అంటే బతుకవే అమ్మా అనే అర్థం తోబాటు నీ ప్రత్యేకతను నిలబెట్టుకుంటూ , నలుగురితో కలిసి బ్రతుకు అని. మీరేమంటారు

Leave a Reply

Your email address will not be published.